Ερχεται έκτακτη εισφορά και στις επιχειρήσεις

2009-08-02 18:01

Ερχεται έκτακτη εισφορά και στις επιχειρήσεις
Ρεπορτάζ: Δ. Τσουπαρόπουλος

Το δημοσιονομικό αδιέξοδο σε συνδυασμό με τις εφιαλτικές προβλέψεις των ξένων οίκων αξιολόγησης αλλά και τις αφόρητες πιέσεις της ΕΕ για ταχεία επιστροφή στις επιταγές του Συμφώνου Σταθερότητας, οδηγούν την κυβέρνηση στην επέκταση της έκτακτης εισφοράς εκτός, από τα φυσικά πρόσωπα και στις επιχειρήσεις.

Το μέτρο είχε βεβαίως τεθεί στο τραπέζι πριν επιβληθεί η έκτακτη εισφορά στα φυσικά πρόσωπα, αλλά τότε είχε απορριφθεί από τον υπουργό Οικονομίας, ο οποίος παρέμενε πιστός στο βασικό ιδεολόγημα της Νέας Δημοκρατίας, σύμφωνα με το οποίο η ανάπτυξη και κατ' επέκταση οι νέες θέσεις εργασίας, μπορούν να προέλθουν μόνον από τη συνεχή και σταθερή στήριξη των επιχειρήσεων. Η απόλυτη δημοσιονομική πενία όμως, φαίνεται ότι αλλάζει τα πράγματα και το οικονομικό επιτελείο δεν διαθέτει πλέον την πολυτέλεια για τέτοιου είδους κινήσεις «γαλαντομίας» ούτε καν προς τους ιδεολογικά... συμπορευόμενους με αυτό. Από την άλλη πλευρά οι υπέρμαχοι του μέτρου υποστηρίζουν ότι πέραν του σημαντικού εισπρακτικού οφέλους, η εφαρμογή του μπορεί να προσδώσει στην κυβέρνηση αξιόλογα πολιτικά οφέλη καθώς θα τονωθεί ιδιαίτερα το αίσθημα φορολογικής δικαιοσύνης της κοινής γνώμης. Ενα αίσθημα που είχε υποστεί σημαντικό πλήγμα ακριβώς από το γεγονός ότι η έκτακτη εισφορά επεβλήθη μόνον στα φυσικά πρόσωπα. Κάτι που διαφάνηκε άλλωστε και από τις δεκάδες προσφυγές των πολιτών στα δικαστήρια. Αξίζει δε να σημειωθεί ότι η έκτακτη εισφορά που επεβλήθη τον Οκτώβριο του '85 ως μέτρο που είχε ενταχθεί στο περίφημο σταθεροποιητικό πακέτο Σημίτη αφορούσε τα κέρδη των επιχειρήσεων, το εισόδημα των ελεύθερων επαγγελματιών και το εισόδημα από ενοίκια, ενώ εξαιρούσε πλήρως τους μισθωτούς, οι οποίοι ωστόσο είχαν ήδη δει να μειώνεται σημαντικά το εισόδημά τους από την περικοπή της αυτόματης τιμαριθμικής αναπροσαρμογής (ΑΤΑ).

Το μέτρο, εάν φυσικά προκριθεί, θα εφαρμοσθεί το 2010 και θα ανακοινωθεί παράλληλα με τα υπόλοιπα μέτρα που θα περιλαμβάνονται στο φθινοπωρινό, τρίτο στη σειρά, φορολογικό πακέτο δημοσιονομικής εξυγίανσης και ύστατη προσπάθεια της κυβέρνησης να επαναφέρει την ελληνική οικονομία στη τροχιά του Συμφώνου Σταθερότητας. Προσπάθεια που δυσκόλεψε ακόμη περισσότερο μετά τη ζοφερή εικόνα που παρουσιάζει η εκτέλεση του προϋπολογισμού το πρώτο εξάμηνο του έτους, καθώς η υστέρηση των εσόδων σε συνδυασμό με τη σημαντική υπέρβαση των δαπανών έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία «μαύρης τρύπας» που αγγίζει τα 5,4 δισ. ευρώ. Πέραν αυτού όλοι σχεδόν οι δείκτες της αγοράς βρίσκονται σε «ελεύθερη» πτώση, αποτυπώνοντας χαρακτηριστικά την υποχώρηση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών των επιχειρήσεων και την αποδυνάμωσης της εγχώριας ζήτησης. Καταλυτικά είναι τα τελευταία στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας, που εμφανίζουν σημαντική κάμψη της βιομηχανίας σε ό,τι αφορά την παραγωγή, νέα βουτιά της οικοδομικής δραστηριότητας αλλά και σημαντική μείωση των εισαγωγών, καταδεικνύοντας πτώση της ζήτησης. Αποτέλεσμα όλων αυτών είναι ο μηδενικός πλέον ρυθμός ανάπτυξης, με τάση μάλιστα να γίνει αρνητικός. Ακόμα και αυτή η υποχώρηση του πληθωρισμού σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα δεν φαίνεται να μπορεί να αποκαταστήσει την αγοραστική δύναμη των ασθενέστερων νοικοκυριών, που πλήττονται πολύ περισσότερο από το κύμα ακρίβειας στα είδη πρώτης ανάγκης. Ηδη, άλλωστε, οι καταναλωτικές δαπάνες έχουν αρχίσει να εξασθενούν, ενώ και οι προοπτικές για επενδύσεις σε ένα περιβάλλον υψηλών αυστηρότερων όρων δανεισμού δεν εμφανίζονται θετικές.

ΤΟ ΝΕΟ ΠΑΚΕΤΟ ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΩΝ ΜΕΤΡΩΝ

Υπό αυτά τα δεδομένα το οικονομικό επιτελείο καλείται να εφαρμόσει ένα νέο πακέτο διαρθρωτικών μέτρων τα περισσότερα εκ των οποίων θα έχουν μόνιμα δημοσιονομικά αποτελέσματα. Πέραν αυτών το νέο μισθολόγιο, το άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων, η θέσπιση κινήτρων για την προαιρετική παράταση του χρόνου ηλικίας συνταξιοδότησης και την παραμονή των εργαζομένων στην εργασία, η διευκόλυνση εισόδου των νέων στην αγορά εργασίας αλλά και περικοπές στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα είναι μερικές από τις πιθανές νέες ρυθμίσεις που θα ανακοινώσει η κυβέρνηση το φθινόπωρο, μαζί με την κατάθεση του τρίτου φορολογικού πακέτου.

- Κατάργηση της αυτοτελούς φορολόγησης μίας σειράς εισοδημάτων και φορολόγηση αυτών σύμφωνα με τις γενικές διατάξεις (πρόσθεση στα άλλα εισοδήματα του φορολογούμενου και υπαγωγή τους στη φορολογική κλίμακα). Πληροφορίες αναφέρουν ότι σε πρώτη φάση το μέτρο θα θίγει επιδόματα του ιπτάμενου προσωπικού της πολιτικής αεροπορίας, αθλητές, επιδόματα υπαλλήλων υπουργείων αλλά και παροχές στα αιρετά πρόσωπα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Σε όσες εξάλλου κατηγορίες παραμείνει η αυτοτελής φορολόγηση δεν αποκλείεται να αυξηθεί ο φορολογικός συντελεστής. Σημειώνεται ότι σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών το 2007 τα αυτοτελώς φορολογηθέντα ποσά έφτασαν τα 17,2 δισ. ευρώ. Τα τρία δισ. ευρώ εξ αυτών αφορούν κέρδη επιχειρήσεων, ενώ επτά δισ. ευρώ αφορούν εισοδήματα μισθωτών και συνταξιούχων. Τα υπόλοιπα επτά προέρχονται από διάφορες άλλες πηγές. Σε περίπτωση δε που αυξηθούν κατά 5-10 ποσοστιαίες μονάδες οι συντελεστές φορολόγησης εισοδημάτων αυτών, το όφελος του ελληνικού Δημοσίου μπορεί να φθάσει μέχρι και δύο δισ. ευρώ.

- Μείωση των φοροαπαλλαγών τόσο για τα φυσικά πρόσωπα όσο και για τις επιχειρήσεις. Το κόστος των φοροαπαλλαγών για το ελληνικό Δημόσιο ανέρχεται ετησίως στο ποσό των 7 δισ. ευρώ και αντιπροσωπεύουν το 2,7% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος.

- Αύξηση των Μοναδικών Συντελεστών Καθαρού κέρδους για τους επαγγελματίες και τις επιχειρήσεις που κάνουν χρήση των διατάξεως της αυτοπεραίωσης. Με αυτό τον τρόπο το δημόσιο θα αυξήσει σημαντικά τα δημόσια έσοδα.

- Αύξηση του ανώτατου συντελεστή φορολόγησης για εισοδήματα άνω των 75.000 ευρώ αλλά και άλλα μέτρα για την περιστολή της φοροδιαφυγής.

- Πάγωμα σε μισθούς και συντάξεις για το 2010. Υπενθυμίζεται ότι η τακτική αυτή εφαρμόσθηκε και το τρέχον έτος τυγχάνοντας της απολύτου έγκρισης της Κομισιόν και των... απόλυτων αντιδράσεων των Ελλήνων εργαζομένων. Στις προθέσεις της κυβέρνησης είναι πάντως η στοχευμένη και εφάπαξ επιδότηση των ασθενέστερων κοινωνικών ομάδων στη λογική που ακολουθήθηκε και το τρέχον έτος.

- Νέο σύστημα τεκμηρίων διαβίωσης. Οι μέχρι στιγμής προτάσεις του Υπουργείου κάνουν λόγο για τεκμήριο διαβίωσης κύριας κατοικίας άνω των 150 τ.μ., αντί των 200 τ.μ. ενώ για τις δευτερεύουσες κατοικίες άνω των 100 τ.μ., αντί των 150 τ.μ. Αλλαγές θα υπάρξουν στα αυτοκίνητα και τα σκάφη αναψυχής, ενώ θα επανέλθει το τεκμήριο διαβίωσης για τις δαπάνες που πραγματοποιούν οι φορολογούμενοι σε αποδοχές οικιακών βοηθών, κηπουρών, οδηγών, και άλλων έμμισθων που αποτελούν βοηθητικό προσωπικό. Βασικός στόχος της όλης αλλαγής ο εντοπισμός ελευθέρων επαγγελματιών υψηλής εισοδηματικής τάξης που δηλώνουν ωστόσο πολύ χαμηλότερα έσοδα.

- Νέα αύξηση των Ειδικών Φόρων Κατανάλωσης σε ποτά και τσιγάρα.

- Δυνατότητα αγοράς παραχωρημένων εκτάσεων του Δημοσίου από τους 200.000 περίπου νομείς τους. Σύμφωνα με την πρόταση, περίπου 2 εκατ. στρέμματα, 100.000 καταπατημένων εκτάσεων του Δημοσίου, προβλέπεται να αποδοθούν στους κατόχους τους έναντι τιμημάτων τα οποία θα υπολογίζονται με βάση τις αντικειμενικές αξίες των ακινήτων και με έκπτωση 0,25% για κάθε έτος κατοχής πριν από την 31.12.2008. Το μέτρο θα αφορά ακίνητα που κατέχονται τουλάχιστον 20 χρόνια και από την εφαρμογή του το Δημόσιο εκτιμάται ότι θα εισπράξει πάνω από 300 εκατ. ευρώ.