Ομιλία του Υφυπουργού Οικονομικών σε ημερίδα με θέμα: "Ξέπλυμα μαύρου χρήματος: Θεσμικό πλαίσιο - Πρακτική εφαρμογή - Διεθνής εμπειρία"

2009-11-16 17:59

Αθήνα, 16.11.2009 

Κυρίες και κύριοι,

Θέλω να ευχαριστήσω τους διοργανωτές της ημερίδας για τη δυνατότητα που μου δίνουν να αναφερθώ σε ένα τόσο καίριο ζήτημα όπως αυτό του «Ξεπλύματος μαύρου χρήματος».

Είναι γνωστό ότι το κύρος και η αξιοπιστία της χώρας στο εξωτερικό βάλλεται εξαιτίας συγκεκριμένων πολιτικών επιλογών της προηγούμενης Κυβέρνησης.

Οι παραλήψεις στο ζήτημα της καταπολέμησης του ζητήματος μαύρου χρήματος έχουν ως αποτέλεσμα να απειλείται ακόμη περισσότερο το κύρος της χώρας.

Θέλω λοιπόν με αυτή την ευκαιρία να καταστήσω σαφές ότι η νέα κυβέρνηση έχει θέσει ως κορυφαίο στόχο την ανανέωση και την ενίσχυση της πίστης των πολιτών σε θεσμούς και κανόνες σε ολόκληρο το φάσμα του δημοσίου βίου.

Είμαστε αποφασισμένοι να καταπολεμήσουμε όλες τις αντιπαραγωγικές πρακτικές, τις νοσηρές νοοτροπίες και τις αρνητικές συμπεριφορές που έχουν αυξηθεί τα τελευταία χρόνια σαν τα αγριόχορτα σε έναν εγκαταλελειμμένο κήπο.

Πρόκειται για πρακτικές, νοοτροπίες και συμπεριφορές ασύμβατες και αταίριαστες με τις λειτουργίες ενός κράτους - μέλους της ευρωζώνης.

Όλα αυτά θα τελειώσουν και θα τελειώσουν πάρα πολύ σύντομα.

Είμαστε αποφασισμένοι γι' αυτό και δρομολογούμε βήμα προς βήμα σειρά από αλλαγές.

Η Ελλάδα πρέπει να γίνει και θα γίνει υπόδειγμα πειθαρχίας και αξιοπιστίας στην οικονομία.

Η πειθαρχία και η αξιοπιστία στην οικονομία είναι η βάση πάνω στην οποία θα χτίσουμε μια κοινωνία με δικαιοσύνη και ευημερία.

Όλες οι περιπτώσεις σπατάλης και κακοδιαχείρισης, όλες οι γκρίζες πρακτικές θα βρουν σταθερά, μεθοδικά και αποτελεσματικά δραστικές απαντήσεις έτσι ώστε η Ελλάδα να ανακτήσει το κύρος και την αυτοπεποίθηση που είχε όταν τολμούσε και πετύχαινε εθνικούς στόχους που βρίσκονταν πάνω από τις δυνάμεις της.

Έτσι θα καταπολεμήσουμε τον κυνισμό,

Έτσι  θα αφήσουμε πίσω μας την οικονομική κρίση,

Έτσι θα εμπνεύσουμε ξανά στους νέους, στους εργαζόμενους, στους επαγγελματίες, στους επιστήμονες, στους επιχειρηματίες αισιοδοξία και πίστη στις δυνατότητες και τις προοπτικές της χώρας, αισιοδοξία και πίστη ότι όλοι μπορούν να έχουν ενεργό συμμετοχή στην οικοδόμηση ενός καλύτερου μέλλοντος. 

Κυρίες και κύριοι,

Η διεθνοποίηση των αγορών, με την καθημερινή, παγκόσμια, διακίνηση μεγάλου όγκου κεφαλαίων, σε συνδυασμό με τις νέες τεχνολογίες διευκόλυνε και τη μαζική ροή κεφαλαίων που προέρχονται από παράνομες δραστηριότητες.

Ο ανεπαρκής έλεγχος στο ζήτημα της προέλευσης των χρημάτων μπορεί να προκαλέσει ζημιά στο κύρος της χώρας και  στη φήμη του χρηματοπιστωτικού τομέα.

Για τον περιορισμό του φαινόμενου του «Ξεπλύματος βρώμικου χρήματος», υπάρχει πλαίσιο για διεθνή συνεργασία και συντονισμό δράσεων.

Συστάθηκε η Ομάδα Χρηματοπιστωτικής Δράσης (FATF), η οποία εξέδωσε 40 βασικές και 9 ειδικές, για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, συστάσεις.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξέδωσε τρεις οδηγίες (91/308/ΕΟΚ, 2001/97/ΕΚ, 2005/60/ΕΚ), τις οποίες τα Κράτη-Μέλη όφειλαν να ενσωματώσουν στο εθνικό-εσωτερικό δίκαιο, σχετικά με την πρόληψη χρησιμοποίησης του χρηματοπιστωτικού συστήματος για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.

Η χώρα μας, ως μέλος αυτών των διεθνών οργανισμών, δημιούργησε το θεσμικό πλαίσιο για την καταπολέμηση του «ξεπλύματος βρώμικου χρήματος» με τους ν. 2331/95, ν. 3424/05 και ν. 3691/08 και εντάχθηκε στο προβλεπόμενο σύστημα αξιολόγησης.

Με το άρθρο 7 του ν. 3691/08, κατήργησε την προϋπάρχουσα Εθνική Αρχή και σύστησε Επιτροπή καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, με ευρείες αρμοδιότητες όπως:

H λήψη, επεξεργασία και προώθηση στις δικαστικές αρχές, όποτε κρίνεται απαραίτητο, των αναφορών για τις συναλλαγές που θεωρούνται ύποπτες για διάπραξη ξεπλύματος χρήματος και χρηματοδότησης τρομοκρατίας και η ανταλλαγή πληροφοριών με τις αντίστοιχες μονάδες των υπολοίπων χωρών. Είναι ο βασικός πυλώνας της προσπάθειας καταπολέμησης του ξεπλύματος χρήματος.

Τα μέτρα που πήρε η προηγούμενη Κυβέρνηση δεν κρίθηκαν επαρκή.

Δυστυχώς, η Χώρα μας, από τον Ιούνιο του 2007, είναι υπό αυξημένη επιτήρηση, εξαιτίας της κακής βαθμολογίας στις 36 από τις συνολικές 49 συστάσεις της FATF. Δεν έχει ακόμη καταφέρει να ανατρέψει την σε βάρος της εικόνα.

Αναλυτικότερα, η Ελλάδα θεωρείται η μοναδική χώρα, από τα Κράτη-Μέλη της FATF, που δεν έχει συμμορφωθεί με τα διεθνή πρότυπα για τη σύσταση και λειτουργία της Μονάδας Χρηματοοικονομικών Πληροφοριών (FIU), καθώς η λειτουργία της Επιτροπής έγινε κατά τρόπο πλημμελή.

Συγκεκριμένα:

α) Η μηχανογραφική υποστήριξη της ήταν ελλιπής.

β) Η στελέχωση της δεν ήταν η ενδεδειγμένη.

Δεν είχε στελεχωθεί από μόνιμο, εξειδικευμένο προσωπικό, υψηλών προσόντων, που θα πραγματοποιούσε αναλύσεις σε καθημερινή βάση, αλλά από αποσπασμένους υπαλλήλους, χωρίς την επιβολή κριτηρίων, και από υψηλόβαθμα στελέχη του Δημόσιου Τομέα, με παράλληλα καθήκοντα.

Σε κάποιους τομείς υπήρξε κάποια πρόοδος. Οι εταιρίες του χρηματοπιστωτικού τομέα εφάρμοσαν τις αποφάσεις των αρμοδίων εποπτικών αρχών αναβαθμίζοντας το μηχανογραφικό σύστημά τους και αποστέλλοντας αναφορές όταν υπάρχει υπόνοια ύποπτης συναλλαγής.

Όμως η  Επιτροπή του άρθρου 7 δεν μπόρεσε να επιτελέσει το ρόλο της.

Υπάρχουν παραλείψεις. Αρκετές χώρες, έχουν παραπονεθεί για τη ροή πληροφοριών. Μεταξύ αυτών και κάποιες που δεν διακρίνονται ακριβώς για τη διαφάνεια που τις χαρακτηρίζει.

Μια αναζήτηση στο διαδίκτυο πείθει και τον πλέον δύσπιστο για το πόσο βολικό είναι για την εικόνα αυτών των χωρών, χώρες διέλευσης κεφαλαίων αμφιβόλου προελεύσεως, η αδυναμία της Ελλάδας να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις της -πράγμα που εμφανίζει τις ίδιες ως συμμορφούμενες προς τις συστάσεις της FATF και εμάς ως μη συμμορφούμενη χώρα.

Είναι αναγκαίο λοιπόν να αποκαταστήσουμε την εικόνα της χώρας η οποία επλήγη εξαιτίας των πράξεων και των παραλήψεων της προηγούμενης κυβέρνησης.

Είναι εξίσου σημαντικό να προστατεύσουμε το κύρος του τραπεζικού μας συστήματος στις διεθνείς αγορές.

Για αυτό κρίνεται απαραίτητη και επιτακτική η άμεση ανάληψη δράσεων και πολιτικών πρωτοβουλιών.

Τα μέτρα που πρόκειται άμεσα η πολιτεία να λάβει στοχεύουν στην αντιμετώπιση ενός πρόσθετου κινδύνου ο οποίος προέκυψε κατά την νέα αξιολόγηση χωρών που έχει ξεκινήσει η FATF κατ' εντολή των χωρών του G20.

H διαδικασία αυτή αποσκοπεί στη διαμόρφωση τον Φεβρουάριο του 2010, ενός καταλόγου χωρών υψηλού κινδύνου από πλευράς ξεπλύματος χρήματος και χρηματοδότησης της Τρομοκρατίας.

Αντιλαμβάνεστε ποιος είναι ο κίνδυνος για τη χώρα.

Για την αποφυγή των ανωτέρω αρνητικών εξελίξεων και με γνώμονα την αντιμετώπιση των υφισταμένων αδυναμιών θα υλοποιηθούν άμεσα τα ακόλουθα μέτρα:

1. Βελτίωση του τρόπου λειτουργίας της Επιτροπής και στελέχωση της με εξειδικευμένο προσωπικό (οικονομικούς και τεχνικούς αναλυτές), υψηλών προσόντων, βάσει συγκεκριμένου προσοντολογίου, και ήθους.

2. Ενίσχυση της Επιτροπής με επαρκή και κατάλληλα τεχνικά μέσα.

3. Η βασική προτεραιότητα της Επιτροπής θα δοθεί σε ζητήματα πολιτικής και ελέγχου.

4. Η εποπτεία της Επιτροπής παραμένει στον Υπουργό Οικονομικών.

5. Ανασύσταση και ουσιαστική λειτουργία της Επιτροπής Στρατηγικής που προβλέπεται στο άρθρο 9 του ν. 3691/08.

6. Πλήρης ποινικοποίηση του αδικήματος της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, με προώθηση τροποποίησης του Ποινικού Κώδικα.

7. Κύρωση της Σύμβασης του Παλέρμο, με την οποία γίνεται διεθνής προσπάθεια προστασίας από το οργανωμένο έγκλημα.

8. Θέσπιση διοικητικών κυρώσεων στα υπόχρεα πρόσωπα του μη χρηματοπιστωτικού τομέα, τα οποία εποπτεύονται από τη Γενική Δ/νση Φορολογικών Ελέγχων του Υπουργείου Οικονομικών.

9. Αυστηρότερη αναθεώρηση υφιστάμενου νομικού πλαισίου (ν. 3091/02) που διέπει τις offshore εταιρείες και τροποποίηση Υπουργικής Απόφασης που κατονομάζει της χώρες που λειτουργούν ως φορολογικοί παράδεισοι, με βάση τη σχετική λίστα του Ο.Ο.Σ.Α.

Κυρίες και κύριοι,

Όλοι γνωρίζουμε ότι η νέα κυβέρνηση ήλθε την κρίσιμη στιγμή για να σταματήσει τον επικίνδυνο κατήφορο της χώρας.

Όλοι είμαστε βέβαιοι ότι η πολιτική χρεοκοπία της κυβέρνησης Καραμανλή δεν πρόκειται να πλήξει ανεπανόρθωτα την Ελλάδα γιατί τώρα υπάρχει η πολιτική βούληση και το σχέδιο για την ανόρθωση της Οικονομίας.

Οι συνθήκες όμως παραμένουν κρίσιμες και το ξέρουν αυτό οι πολίτες. Γνωρίζουμε όλοι ότι απαιτείται σοβαρότητα, δύσκολες αποφάσεις, τόλμη και συναίνεση στους κοινούς στόχους.

Το μαύρο χρήμα είναι μία από τις γκρίζες πλευρές της οικονομίας. Σε αυτήν και σε όλες τις άλλες γκρίζες περιοχές θα πέσει φως, άπλετο φως δικαιοσύνης και πυγμής.

Θα χρειαστούν θυσίες για να αντιμετωπίσουμε την κρίση και να εξυγιάνουμε το κράτος και την οικονομία. Αλλά αυτές οι θυσίες είναι απαραίτητες.

Γιατί εκείνο που κρίνεται είναι το μέλλον της Ελλάδας. Και το μέλλον της Ελλάδας είναι αδιαπραγμάτευτο, είναι πάνω από τα προσωπικά μας συμφέροντα.

Σας ευχαριστώ.