Με καθυστέρηση η Ελλάδα στο δρόμο της ανάκαμψης

2009-06-12 18:37

Ανάκαμψη από το 2010, αλλά με πολύ αργούς ρυθμούς «βλέπει» ο γνωστός οικονομολόγος Nouriel Roubini, o οποίος επισημαίνει ότι υπάρχει μάλιστα κίνδυνος υποτροπής της παγκόσμιας οικονομίας.

Οσον αφορά στην ελληνική οικονομία, ο καθηγητής του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης εκτιμά ότι μόνο η διεθνής ανάκαμψη δεν αρκεί για να τη φέρει σε θετική ανάπτυξη και απαιτείται επιτάχυνση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, προκειμένου να εξέλθει από την ύφεση. Για τις αγορές προέβλεψε σημαντική διόρθωση, καθώς παραμένουν ρίσκα και πιθανές αρνητικές εκπλήξεις, όπως είπε.

Ο καθηγητής Roubini, γνωστός το τελευταίο διάστημα για την ακριβή πρόβλεψη που έκανε ήδη από το Σεπτέμβριο του 2006 για το βάθος της κρίσης, ήταν ο βασικός ομιλητής στη δεύτερη ημέρα του 8ου συνεδρίου Οικονομικών Διευθυντών που διοργάνωσε η KPMG, με χορηγό επικοινωνίας τη «Ναυτεμπορική», και η διαδικτυακή πύλη «naftemporiki.gr».

O καθηγητής Roubini προβλέπει βαθιά ύφεση για την ελληνική οικονομία, με αρνητικό ρυθμό μεταξύ 1% και 4%, μάλιστα, και υπογραμμίζει ότι τα προβλήματα δεν προέρχονται μόνο από την κρίση, αλλά είναι εγγενή και χρήζουν άμεσης αντιμετώπισης, με μεταρρυθμίσεις και διαρθρωτικές αλλαγές. Οπως είπε χαρακτηριστικά, δεν πρέπει να περιμένει η χώρα να την «τραβήξει» από την ύφεση η παγκόσμια ανάκαμψη, αλλά να κινηθεί άμεσα. Η κρίση έχει επιπτώσεις στην ελληνική οικονομία κυρίως στους τομείς του τουρισμού και της ναυτιλίας, αλλά προϋπάρχουν τα ζητήματα του υψηλού ελλείμματος και χρέους και της χαμηλής ανταγωνιστικότητας.

Η δημοσιονομική προσαρμογή και μεταρρύθμιση είναι κρίσιμη, ενώ δεν υπάρχουν περιθώρια για αποσπασματικά μέτρα ή περαιτέρω φορολογικές επιβαρύνσεις, με την έμφαση να μεταφέρεται στην περικοπή δαπανών. Οσον αφορά το δημόσιο χρέος, πρόσθετο πρόβλημα είναι ότι είναι κυρίως βραχυπρόθεσμο με υψηλότερο κόστος αποπληρωμής. Ο κ. Roubini αναφέρθηκε στην ανάγκη ενίσχυσης της παραγωγικότητας και βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας, απαριθμώντας μεταξύ άλλων κινήσεις που πρέπει να γίνουν στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης, στην αγορά εργασίας, στην εκπαίδευση, στην απελευθέρωση αγορών.

H Ελλάδα, όπως και άλλες περιφερειακές οικονομίες της Ευρωζώνης -Ιταλία, Ιρλανδία, Ισπανία, Πορτογαλία- έχουν προβλήματα ελλειμμάτων και χρέους και αυτά πρέπει να λύσουν το συντομότερο, προκειμένου να συγκλίνουν με την υπόλοιπη Ευρωζώνη. Στην αντίθετη περίπτωση, παραμένει ζήτημα, έστω και απομακρυσμένο, για την ενότητα της Ευρωζώνης, το οποίο επηρεάζει και την ισχύ του ευρώ. Πάντως, για το επόμενο διάστημα, ευρώ και δολάριο θα κινηθούν κοντά σε μικρό εύρος τιμών, καθώς η ενδυνάμωση του ενός ή άλλου δεν ευνοεί καμία από τις δύο οικονομίες, υποστήριξε.

Η αμερικανική οικονομία

O κ. Roubini τόνισε ότι η αμερικανική οικονομία βρίσκεται σε βαθιά ύφεση και ότι ο ίδιος δεν ήταν από τους αισιόδοξους που προέβλεπαν ότι θα είναι γοργή η ανάκαμψη, θα έχει δηλαδή σχήμα V, σύμφωνα με τη διάκριση που κάνουν οι οικονομολόγοι. Το παρόν consesus των ειδικών κάνει λόγο για υφιστάμενες ενδείξεις ανάκαμψης και έναρξή της εντός του έτους, ακόμη και τους αμέσως επόμενους μήνες. Η άποψη του ίδιου διαφέρει όχι μόνο στο χρόνο έναρξης, καθώς εκτιμά ότι η ύφεση θα διαρκέσει τουλάχιστον ως το Δεκέμβριο ή τις αρχές του 2010, αλλά κυρίως στο ότι η ανάκαμψη θα είναι ιδιαιτέρως αργή διαδικασία.

Εάν κρατήσει η ύφεση ως το Δεκέμβριο, είναι ήδη 24 μήνες και η τάση κοντά στο σχήμα U, είπε χαρακτηριστικά, ενώ υπάρχουν ρίσκα και πιθανές αρνητικές εκπλήξεις, που μπορεί να οδηγήσουν ως το τέλος του 2010 ακόμη και σε W, δηλαδή σε «υποτροπή» πριν από μια εκ νέου ανάκαμψη. Κίνδυνοι όπως η ραγδαία αύξηση στις τιμές του πετρελαίου και των commodities και η διεύρυνση των ελλειμμάτων σε πολλές οικονομίες, με πιθανή τη δημιουργία πληθωριστικών πιέσεων, μπορούν να προκαλέσουν περαιτέρω επιβράδυνση, σημείωσε.

Οι ρυθμοί ανάπτυξης θα είναι χαμηλοί για τα επόμενα χρόνια και θα κινούνται κοντά στο επίπεδο της ύφεσης, με περίπου 1% για τις ΗΠΑ σε ορίζοντα διετίας και σχεδόν μηδενική ανάπτυξη για την Ευρωζώνη. Ο κ. Roubini, αιτιολογώντας την πρόβλεψή του για βραδεία ανάκαμψη έναντι της πλειονότητας των οικονομολόγων και αναλυτών, σημείωσε ότι βασικοί παράγοντες που θα στηρίξουν την ανάκαμψη δεν έχουν φθάσει στο κατώτερο σημείο, ώστε να δικαιολογείται επαναφορά σε θετικούς ρυθμούς.

Οσον αφορά στην ανεργία, η εμπειρία δείχνει ότι, σε περίοδο ενάμισι έτους, ύστερα από μια ύφεση, εξακολουθεί η απώλεια θέσεων εργασίας και οι εκτιμήσεις του ίδιου κάνουν λόγο για μεγάλης έκτασης απώλειες σε ΗΠΑ και Ευρωζώνη και αύξηση της ανεργίας στο 11% ειδικά στην αμερικανική οικονομία.

Και η κατανάλωση δεν φαίνεται να αναθερμαίνεται, σημειώνει, καθώς η αγοραστική δύναμη των Αμερικανών, που είναι ο μοχλός της παγκόσμιας οικονομίας, παραμένει χαμηλή, με προβλήματα υπερδανεισμού και ανεργίας. Στο πλαίσιο αυτό, ούτε η βιομηχανική παραγωγή μπορεί να αυξηθεί, ενώ στην αγορά κατοικίας στις ΗΠΑ υπάρχουν περιθώρια πτώσης των τιμών και αυξημένο απόθεμα απούλητων κατοικιών.

Στις αναδυόμενες αγορές

Οι αναδυόμενες αγορές κινούνται μεταξύ επιβράδυνσης και ύφεσης και ακόμη και η μείωση των ρυθμών ανάπτυξης δεν είναι αμελητέα, καθώς, για παράδειγμα, όταν η Κίνα πέφτει από το 10% στο 6%, αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα και μάλιστα δεν μπορεί να εξέλθει με τις δικές της δυνάμεις από την κρίση, σύμφωνα με τον κ. Roubini.

Οσον αφορά στις αγορές, o γνωστός καθηγητής προέβλεψε σημαντική διόρθωση, καθώς υπάρχει έντονη μεταβλητότητα, ενώ είναι πιθανές αρνητικές εκπλήξεις σε επίπεδο μακροοικονομικό και εξέλιξης των επιχειρηματικών κερδών. Το ρίσκο παραμένει σε μετοχές και commodities, εκτίμησε, ενώ προέβλεψε ότι το πετρέλαιο θα υπερβεί τα 100 δολάρια το βαρέλι.

Σημειώνεται ότι ο κ. Roubini, εκτός από την αναγνωρισμένη του ακαδημαϊκή καριέρα, έχει διατελέσει σύμβουλος σε διάφορους διεθνείς οργανισμούς, όπως η World Bank και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο καθώς και σε περισσότερες από 60 κεντρικές τράπεζες διεθνώς. Υπήρξε επίσης «επικεφαλής οικονομολόγος διεθνών υποθέσεων» στο White House Council of Economic Advisors.

Το συνέδριο της KPMG έκλεισε αργά χθες, με συζήτηση που είχε ως θέμα «Πλοηγώντας την εταιρεία σε περιόδους κρίσης» και συντονιστή τον Τρύφωνα Κολλίντζα, πρόεδρο και διευθύνοντα σύμβουλο της Attica Bank και τη συμμετοχή των Ευθύμιου Βιδάλη, διευθύνοντα σύμβουλο της S&B Βιομηχανικά Ορυκτά, Νικόλαο Κουτσιανά, διευθύνοντα σύμβουλο της Apivita και Γεώργιο Τανισκίδη, πρόεδρο και διευθύνοντα σύμβουλο της Millennium Bank. Ο Philip Davidson, γενικός διευθυντής και επικεφαλής Τμήματος Επιχειρηματικής Αναδιάρθρωσης της KPMG Europe, μίλησε επίσης με θέμα «Μεγιστοποιώντας την αξία του οργανισμού στις μέρες της παγκόσμιας οικονομικής ύφεσης: H σημασία της επιχειρηματικής αναδιάρθρωσης».

Θέματα και εισηγητές

Η φετινή διοργάνωση του συνεδρίου, με τίτλο «CFOs: Leaders During the Downturn», εν μέσω του δύσκολου οικονομικού κλίματος, εστίασε σε ιδιαίτερα επίκαιρα θέματα, όπως οι τελευταίες εξελίξεις στα ΔΛΠ οι ενδοομιλικές συναλλαγές και η φορολογική νομοθεσία, εφαρμοσμένοι τρόποι διαχείρισης της μείωσης του κόστους και εναλλακτικοί έξυπνοι τρόποι και βέλτιστες πρακτικές για τη διασφάλιση της απόδοσης μίας επιχείρησης.

Τις εισηγήσεις, την πρώτη ημέρα του συνεδρίου, παρουσίασαν οι Gilbert Gelard, μέλος International Accounting Standards Board (IASB), Χάρης Συρούνης, γενικός διευθυντής Τμήματος Ελεγκτικών Υπηρεσιών, KPMG και ο Rafael Valenzuela, Financial Performance Managment Specialist, Business Intelligence & Performance Management, IBM Software Group, South West Europe.

Επίσης, σε δύο πάνελ μοιράστηκαν με τους σύνεδρους την εμπειρία τους τα παρακάτω διακεκριμένα στελέχη: Σταύρος Κώστας, οικονομολόγος-φοροτέχνης, πρόεδρος Φορολογικής επιτροπής, Ελληνο-Αμερικάνικο Επιμελητήριο, δρ Γεώργιος Μαυραγάνης, γενικός διευθυντής υπεύθυνος Φορολογικού τμήματος, KPMG, Κωνσταντίνος Μωραϊτάκης, οικονομικός διευθυντής, Pfizer Hellas, Κατερίνα Σαββαΐδου, Δ.Ν., Νομική σύμβουλος υφυπουργού Οικονομίας & Οικονομικών, Αθηνά Ηλιάδη, οικονομική & διοικητική διευθύντρια Ομίλου J&P-ΑΒΑΞ, Παύλος Κανελλόπουλος, γενικός διευθυντής Οικονομικών & Διοικητικών Υπηρεσιών, Forthnet [FORr.AT]  , Ευάγγελος Χρυσαφίδης, διευθυντής Marketing (πρώην οικονομικός διευθυντής) Microsoft

Χειρότερα στην Ευρωζώνη

Ο καθηγητής Nouriel Roubini υποστηρίζει ότι η κατάσταση είναι χειρότερη στην Ευρωζώνη και την Ιαπωνία, ενώ τόνισε ότι πάντοτε απέρριπτε τη θεωρία του decoupling και δικαιώθηκε από τις εξελίξεις. Εάν ίσχυε ότι «όταν φταρνίζονται οι ΗΠΑ, κρυολογεί ο υπόλοιπος κόσμος, φανταστείτε όταν πάσχει από χρόνια πνευμονία, ποια είναι τα αποτελέσματα», είπε χαρακτηριστικά.

Συνοψίζοντας, σημείωσε ότι η ελεύθερη πτώση της παγκόσμιας οικονομίας ανακόπηκε από την παρέμβαση εποπτικών αρχών και των κεντρικών τραπεζών και ότι στοιχεία, όπως η χαμηλή πιστωτική επέκταση, ο υψηλός δανεισμός των επιχειρήσεων που περιορίζει τις επενδύσεις και η αύξηση των ελλειμμάτων λόγω «κρατικοποίησης» των ζημιών θα οδηγήσουν σε αργή ανάκαμψη που θα διαρκέσει χρόνια. Ενώ βραχυπρόθεσμα υπάρχει κίνδυνος αποπληθωρισμού, στη συνέχεια πιθανό είναι να αυξηθούν οι πληθωριστικές πιέσεις. Οι κίνδυνοι ανακοπής της πορείας ανάκαμψης είναι υπαρκτοί, σύμφωνα με τον κ. Roubini.

ΑΝΝΑ ΔΟΓΑ

Πηγή: Η ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ