Νέα έκθεση απο ΙΟΒΕ

2009-10-15 17:14

Ο σχηματισμός νέας κυβέρνησης μετά τις πρόσφατες δίνει τη δυνατότητα εφαρμογής μιας οικονομικής πολιτικής που θα στηρίζεται σε αποφάσεις μόνιμου χαρακτήρα, περιορίζοντας στο ελάχιστο τις έκτακτες παρεμβάσεις που επιβάλλονται από τη συγκυρία, επισημαίνει το ΙΟΒΕ στην τριμηνιαία έκθεση του για την Ελληνική Οικονομία.

    "Η νωπή λαϊκή εντολή δημιουργεί τις δυνατότητες για την άσκηση οικονομικής πολιτικής με μεσοπρόθεσμους στόχους και με μεγαλύτερο βαθμό ελευθερίας από το λεγόμενο «πολιτικό κόστος». Η οικονομική πολιτική έχει να αντιμετωπίσει σήμερα τα μεγάλα και δυσεπίλυτα προβλήματα που περιγράφονται στην παρούσα έκθεση: Ύφεση στην πραγματική οικονομία, εκτροχιασμό των δημοσιονομικών μεγεθών, μειούμενη ανταγωνιστικότητα", αναφέρεται στην έκθεση του ΙΟΒΕ.

Στην έκθεση του ΙΟΒΕ αναφέρεται ότι οι επιπτώσεις της διεθνούς κρίσης στην πραγματική οικονομία της χώρας μας είναι σοβαρές. Σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, η ελληνική οικονομία έχει εισέλθει σε πορεία υποχώρησης όλων των βασικών μεγεθών. Ειδικότερα, επισημαίνεται ότι, το ΑΕΠ, που το 2008 είχε αυξηθεί 2%, το 2009 προβλέπεται ότι θα υποχωρήσει με ρυθμό περίπου 0,5%. Η υποχώρηση οφείλεται στη μειωμένη κατανάλωση των νοικοκυριών, στην υποχώρηση των εξαγωγών και στη μεγάλη πτώση των ιδιωτικών επενδύσεων. Αντίρροπα λειτουργούν οι δημόσιες επενδύσεις και η μεγάλη μείωση των εισαγωγών. Ολοι οι βραχυχρόνιοι δείκτες παρουσιάζουν επίσης μεγάλες μειώσεις. Ενδεικτικά αναφέρεται η έντονη υποχώρηση της βιομηχανικής παραγωγής, η συρρίκνωση των λιανικών πωλήσεων και η υποχώρηση των τουριστικών εισπράξεων. Η ανεργία αυξάνεται υπερβαίνοντας πλέον το 9% του εργατικού δυναμικού. Η όξυνση της ανεργίας πλήττει κυρίως τους νέους 15-24 ετών, αλλά και τις ηλικίες 30-44 ετών καθώς βεβαίως και τις γυναίκες.

Μετά το δημοσιονομικό εκτροχιασμό του 2008, όταν το έλλειμμα της Γενικής Κυβέρνησης υπερέβη το 5% του ΑΕΠ, το 2009 κατάσταση χειροτερεύει αισθητά, αναφέρει το ΙΟΒΕ. Το πρώτο εννιάμηνο μειώνονται τα έσοδα σημαντικά, ενώ οι δαπάνες αυξάνονται με ρυθμό πάνω από το 12%. Αν η πορεία αυτή δεν αντιστραφεί δραματικά το τελευταίο τρίμηνο του χρόνου, όλα συγκλίνουν στην εκτίμηση ότι το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης του 2009 θα υπερβεί τελικώς το 10% του ΑΕΠ. Ο αρχικός στόχος για το έλλειμμα του 2009 ήταν 3,7% του ΑΕΠ.

Παράλληλα, σε πορεία ταχείας διεύρυνσης βρίσκεται και το δημόσιο χρέος. Το πρώτο τρίμηνο του έτους, για το οποίο μόνο υπάρχουν επίσημα στοιχεία το χρέος καταμετράται σε 251 δισεκ. ευρώ. Έκτοτε εκτιμάται ότι το χρέος έχει αυξηθεί και μέχρι τέλους του έτους θα διαμορφωθεί στα 270 δισεκ. ευρώ. Σ’ αυτά θα πρέπει να προστεθούν οι καταγεγραμμένες υποχρεώσεις του Ελληνικού Δημοσίου, οι οποίες αν διευθετηθούν επιβαρύνουν το δημόσιο χρέος, ως ποσοστό του ΑΕΠ, κατά 5-7 εκατοστιαίες μονάδες.

Στην έκθεση του ΙΟΒΕ αναφέρεται ότι, ενώ έχουν αποκατασταθεί σε μεγάλο βαθμό οι συνθήκες ρευστότητας στο τραπεζικό σύστημα, οι ρυθμοί πιστωτικής επέκτασης προς τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά βαίνουν μειούμενοι: 6% τον Αύγουστο, σε σχέση με περίπου 16% το Δεκέμβριο του 2008, γεγονός που δημιουργεί την αίσθηση πιστωτικής ασφυξίας στον ιδιωτικό τομέα. Από την άλλη πλευρά όμως, επισημαίνεται επισημαίνεται ότι ο ρυθμός μεταβολής της πιστωτικής επέκτασης προς τον δημόσιο τομέα κινείται με ρυθμό 30% περίπου λόγω της μεγάλης διεύρυνσης των δημοσιονομικών ελλειμμάτων, με αποτέλεσμα η ρευστότητα στο σύνολο της οικονομίας να μεταβάλλεται με ρυθμό 9,5% περίπου, σημαντικά υψηλότερο από την υπόλοιπη Ευρωζώνη.

Η οικονομική πολιτική που θα ασκηθεί κατ’ αρχήν θα εκφράσει τις πολιτικές επιλογές της νέας κυβέρνησης. Θα πρέπει ωστόσο παράλληλα να αντιμετωπίσει τα προβλήματα που επισημαίνονται παραπάνω, τα οποία, αν δεν επιλυθούν γρήγορα, περιορίζουν τις προοπτικές επιτυχίας των επιλογών της, τονίζει το ΙΟΒΕ. Δυο είναι συνεπώς οι απόλυτες προτεραιότητες της οικονομικής πολιτικής: να περιορίσει τα μεγάλα ελλείμματα του δημόσιου τομέα, σε ορατό και τακτό χρόνο και παράλληλα να συμβάλλει στην επαναφορά της τάσης των ρυθμών οικονομικής ανάπτυξης. Η εξισορρόπηση των παρεμβάσεων ανάμεσα στις δυο αυτές, εξίσου σημαντικές, προτεραιότητες αποτελεί ασφαλώς δύσκολο εγχείρημα, καθώς φαινομενικά οι λύσεις κινούνται σε αντίθετες κατευθύνσεις: Από την μια πλευρά απαιτείται ένα τουλάχιστο τριετές πρόγραμμα αποκατάστασης της δημοσιονομικής ισορροπίας, ενώ, παράλληλα, η δημοσιονομική πολιτική δεν μπορεί να είναι υπερβολικά περιοριστική, οδηγώντας σε μεγαλύτερη συρρίκνωση την οικονομική δραστηριότητα. Ωστόσο, κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις ορθολογικής οικονομικής πολιτικής, ο συνδυασμός δημοσιονομικής εξυγίανσης και τόνωσης της οικονομικής δραστηριότητας συνεχίζει να είναι εφικτός, αναφέρει το ΙΟΒΕ.