Ομιλία του Υφυπουργού Οικονομικών στην Επιτροπή Απολογισμού και Γενικού Ισολογισμού του Κράτους και Ελέγχου της Εκτέλεσης του Προϋπολογισμού του Κράτους Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

2010-01-29 14:37

Αθήνα, 27.01.2010 

 

Η συζήτηση για την Κύρωση του Απολογισμού και Ισολογισμού για το έτος 2008 έχει μια ιδιαίτερη σημασία και αυτό γιατί τελικά όλοι αντιλαμβανόμαστε ότι η αξιολόγηση των πεπραγμένων και της υλοποίησης του Προϋπολογισμού του 2008, στην τρέχουσα συγκυρία, αναδεικνύει αίτια και μας οδηγεί σε συμπεράσματα για τα προβλήματα που ταλανίζουν τα δημόσια οικονομικά. Εκτιμώ πως δεν χρειάζεται να μπω σε λεπτομέρειες για το πραγματικά δυσμενές περιβάλλον που αντιμετωπίζουμε σήμερα, ούτε και για τις προσπάθειες που καταβάλλουμε για την αποκατάσταση του δημοσιονομικού εκτροχιασμού.

Θέλω να τονίσω ότι, πέρα από τις δημοσιονομικές δυσκολίες και την αποτελματωμένη ανάπτυξη, που πρέπει να επαναφέρουμε σε θετική τροχιά, η μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίζουμε - και αναφέρθηκα σε αυτό εκτεταμένα- είναι το έλλειμμα αξιοπιστίας των ελληνικών εθνικολογιστικών στοιχείων.

Τι μπορείς να πεις, όταν προσέρχεσαι στα διεθνή φόρα, όταν σε αμφισβητούν, κατά πρόσωπο, όχι μόνο οι Εταίροι σου στην Ε.Ε., αλλά και έξω από την Ε.Ε. και, βέβαια, και οι αγορές. Το τελευταίο μας στοιχίζει ακριβά, γιατί τροφοδοτεί ακραία και εξωπραγματικά σενάρια για τη χώρα.

Είναι γεγονός ότι, επί της ουσίας αλλά και από την πράξη, τα σενάρια αυτά διαψεύδονται, όπως αποδείχθηκε και με την πρόσφατη κοινοπρακτική ομολογιακή έκδοση, όμως, το αποτέλεσμα είναι να πληρώνουμε τελικά πολύ περισσότερα για το δανεισμό, απ' ό,τι θα ήμασταν διατεθειμένοι.

Έτσι λειτουργούν οι αγορές, τις οποίες εμείς, κύριε Λαφαζάνη, δεν τις καθαγιάζουμε,  αλλά ούτε και έχουμε τη δυνατότητα να μπορέσουμε να τις αλλάξουμε και να τις αγνοήσουμε.

Σταθερά οι αγορές θα δοκιμάζουν το επίπεδο των αντοχών μας, μέχρι που να πειστούν οριστικά, από τα πρώτα αποτελέσματα εκτέλεσης του Προϋπολογισμού, ότι εννοούμε αυτά τα οποία περιγράφουμε στον Προϋπολογισμό, ότι εννοούμε αυτά που περιγράφουμε μέσα στο Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

Αυτό συμβαίνει γιατί είναι η ανακολουθία και η ασυνέπεια των προηγούμενων κυβερνήσεων της Ν.Δ., δυστυχώς δεν έφυγαν μαζί με την αποχώρησή της από την εξουσία. Η Ν.Δ. αποχώρησε, αλλά η ανακολουθία και η έλλειψη αξιοπιστίας είναι ένα στίγμα που ταλανίζει τη χώρα, και αυτό το στίγμα είναι δύσκολο να εξαλειφθεί. Γι' αυτό και η κύρωση του Απολογισμού του Οικονομικού Έτους 2008 είναι σημαντική.

Πριν από δύο μήνες ψηφίσαμε μέσα στην αίθουσα της Ολομέλειας τον Απολογισμό και τον Ισολογισμό του Κράτους για το Οικονομικό Έτος 2007. Είχαμε πει τότε ότι μεσολαβεί μια μεγάλη και μάταιη καθυστέρηση μεταξύ του οικονομικού έτους και της συζήτησης για τον Απολογισμό και τον Ισολογισμό του ίδιου έτους στη Βουλή.
Ως νέα κυβέρνηση, είχαμε δεσμευτεί αυτό να αλλάξει, γιατί και εμείς, ως αντιπολίτευση, κρίναμε ότι δεν μπορούμε να μιλάμε για οικονομικά στοιχεία και δεδομένα ιδιαίτερης βαρύτητας για τη χώρα μας, με καθυστέρηση δύο ετών.

Σήμερα, λοιπόν, είμαστε εδώ απέναντί σας, τηρώντας τις δεσμεύσεις μας, απέναντι στα μέλη της Επιτροπής, απέναντι στο Ελληνικό Κοινοβούλιο και κυρίως απέναντι στους Έλληνες πολίτες, που έχουν το δικαίωμα και την απαίτηση να γνωρίζουν για τα δημοσιονομικά δεδομένα της χώρας.

Είμαστε σήμερα εδώ, το συντομότερο δυνατό, για τον Απολογισμό και τον Ισολογισμό του Οικονομικού Έτους 2008. Πριν από τις γιορτές, είχα ενημερώσει τον Πρόεδρο της Επιτροπής που επιθυμούσε η συζήτηση αυτή να διεξαχθεί πριν τις γιορτές, ότι δεν υπήρχε δυνατότητα χρονική να προσδιοριστεί η συζήτηση αυτή την περίοδο πριν από τις γιορτές, αλλά μας δόθηκε η δυνατότητα αμέσως μετά το ξεκίνημα των εργασιών να κάνουμε αυτή τη συζήτηση.

Το 2008, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, είναι μια χρονιά με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, όχι μόνο για την ελληνική, αλλά και την παγκόσμια οικονομία. Είναι η χρονιά που η παγκόσμια οικονομική κρίση είναι σε πλήρη εξέλιξη και πλήττει τις περισσότερες ανεπτυγμένες χώρες και οικονομικούς κολοσσούς του εξωτερικού. Όμως, αυτή η δικαιολογία δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί από την κυβέρνηση της Ν.Δ. και αυτό γιατί τα αποτελέσματα της οικονομικής κρίσης έγιναν αισθητά στη χώρα μας με καθυστέρηση ενός έτους. Θυμίζω ότι το 2008 η χώρα εξακολουθούσε να έχει θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης.

Όμως, το 2008 παρά το γεγονός ότι είχαμε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης, τα σημάδια της κρίσης ήταν εκεί, τα βλέπαμε όλοι, αλλά δεν πάρθηκαν τα μέτρα, τα οποία ήταν αναγκαία. Και ήταν εκεί τα σημάδια και σε ό,τι αφορά τη δημοσιονομική κατάσταση της χώρας, αλλά και σε ό,τι αφορά το μεγάλο έλλειμμα ανταγωνιστικότητας με το οποίο βρισκόμασταν αντιμέτωποι.

Γιατί θέλω να υπενθυμίσω ότι το 2008 ήταν η χρονιά που το έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών είχε εκτοξευθεί σχεδόν στο 15% του Α.Ε.Π., κάνοντας φανερό το σημαντικό έλλειμμα ανταγωνιστικότητας των ελληνικών προϊόντων και υπηρεσιών.

Ταυτόχρονα, η αγορά και το εμπόριο στέναζαν κάτω από το βάρος των ακάλυπτων επιταγών που για το 2008, κατέγραψαν αύξηση ρεκόρ κατά 40%, σε σχέση με το 2007, φτάνοντας τα 1,3 δισεκατομμύρια ευρώ.

 Σήμερα, 12 περίπου μήνες μετά, εξετάζουμε απολογιστικά την υλοποίηση του Προϋπολογισμού του έτους 2008 και καταλήγουμε σε ορισμένες απογοητευτικές διαπιστώσεις.

Η Έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου είναι αρκούντως αποκαλυπτική. «Διαπιστώνεται σημαντική απόκλιση από τις προβλέψεις του προϋπολογισμού, τόσο ως προς το σκέλος των εσόδων, όσο και ως προς το σκέλος των δαπανών» και μάλιστα επισημαίνεται ότι εφόσον υπήρχε αυτή η απόκλιση, έπρεπε να είχε κατατεθεί συμπληρωματικός ή διορθωτικός προϋπολογισμός προς ψήφιση στη Βουλή. Τα καθαρά εισπραχθέντα έσοδα, εξαιρουμένων των πιστωτικών, είναι μικρότερα από τις προβλέψεις του προϋπολογισμού κατά 3,8 δισ. ευρώ, ενώ τα φορολογικά έσοδα υπολείπονται των προβλέψεων του προϋπολογισμού κατά 4,6 δισ. ευρώ. Τα στοιχεία καταδεικνύουν ότι η υστέρηση που παρουσιάστηκε στα πραγματοποιηθέντα έσοδα, σε σχέση με τα προϋπολογισθέντα, οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στη μειωμένη αποτελεσματικότητα και αδράνεια των εισπρακτικών μηχανισμών του Κράτους και κάνουν επιτακτική την ανάγκη βελτίωσης της αποτελεσματικότητάς τους.

Τα προϋπολογισθέντα έξοδα του τακτικού προϋπολογισμού εκτιμήθηκαν στο ύψος των 91 δισεκατομμυρίων ευρώ, ενώ οι πραγματικές πληρωμές τελικά διαμορφώθηκαν στα 117 δισεκατομμύρια ευρώ, διότι εδώ θα πρέπει να συμπεριλάβουμε και 23 δισεκατομμύρια ευρώ που αφορούν πληρωμές χρεολυσίων από έκδοση βραχυπρόθεσμων τίτλων, 1,7 δισεκατομμύρια ευρώ χρεολύσια εντόκων γραμματίων του Δημοσίου και 757 εκατομμύρια ευρώ στην πληρωμή για τόκους δημόσιου χρέους.

Αυτό, όμως, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, δεν διαψεύδει μια πραγματικότητα, για την οποία δεν άκουσα να διαμαρτύρεται κανένας από τους συναδέλφους της Ν.Δ.. Κοιτώντας, λοιπόν, τα στοιχεία και κάνοντας μια αναδρομή, διαπίστωσα ότι οι πρωτογενείς δαπάνες, από 38,5 δισ. - το 2005, έφθασαν στα 59 δισ. - το 2009. Και ερωτώ, πώς ακριβώς προχωρήσαμε από το 38 στο 59; Πώς ακριβώς, μέσα σε μία τετραετία, αυξήθηκαν οι πρωτογενείς δαπάνες κατά 20 δισεκατομμύρια ευρώ;

Δεν άκουσα κανέναν από τους συναδέλφους της Ν.Δ. να αισθάνεται την ανάγκη να μας εξηγήσει πώς οι πρωτογενείς δαπάνες μέσα σε μια τετραετία αυξήθηκαν κατά 20 δισεκατομμύρια ευρώ και δεν άκουσα, επίσης, κανέναν από τους συναδέλφους της Ν.Δ. να μας λέει γιατί συνέβη αυτό και πού πήγαν αυτά τα χρήματα. Γιατί αυτά είναι τα ερωτήματα που περιμένουν οι πολίτες να απαντηθούν. Γιατί αυτά είναι τα ερωτήματα, τα οποία αν απαντηθούν, μας οδηγούν και στην απάντηση στο ερώτημα «πώς φτάσαμε ως εδώ;», «πώς οδηγήθηκε η χώρα να έχει ένα χρέος της τάξης των 300 δισεκατομμυρίων ευρώ;». 

Σε καμία περίπτωση δεν είδαμε να υπάρχει ταύτιση ή έστω και οριακή προσέγγιση με αυτά που έλεγε η Ν.Δ. πριν το 2004 και υπενθυμίζω «Θα προχωρήσουμε στην περικοπή της σπατάλης κατά 10 δισ. ευρώ». Όχι μόνο δεν προέκυψε καμία περικοπή της σπατάλης, κατά 10 δισεκατομμύρια ευρώ, γιατί τότε η Ν.Δ. είχε πάρει μια μελέτη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας που έλεγε ότι το ελληνικό δημόσιο μπορεί να λειτουργήσει με τον ίδιο ακριβώς τρόπο, να παράσχει ακριβώς τις ίδιες υπηρεσίες που παρέχει και θα ξόδευε και 10 δισεκατομμύρια ευρώ λιγότερα.

Αυτή τη μελέτη χρησιμοποιούσε τότε ως αντιπολίτευση, την επικαλέστηκε ως επιχείρημα για το πού θα βρει τα λεφτά να κάνει πολιτικές, ήρθε, είχε 5,5 χρόνια τη δυνατότητα να τις υλοποιήσει και το αποτέλεσμα ήταν ότι όχι μόνο δεν είχαμε περικοπή της σπατάλης κατά 10 δισεκατομμύρια ευρώ - και επικαλούμαι ένα στοιχείο, το οποίο κανείς δεν μπορεί να το αμφισβητήσει-  αλλά από το 2005 μέχρι το 2009 οι πρωτογενείς δαπάνες αυξήθηκαν κατά 20 δισεκατομμύρια ευρώ. Αυτή είναι η πραγματικότητα και κανείς δεν μπορεί να την διαψεύσει.

Ενώ, λοιπόν, όλα είναι δεδομένα και ήδη από το 2008 καταδείκνυαν την επερχόμενη κατάρρευσή εντός του 2009, τελικά τίποτα ουσιαστικό δεν έγινε. Τι έγινε;
Διαδοχικές αναθεωρήσεις του ελλείμματος του 2008 και το 2009 φυσικά, για να καταλήξουμε στη σημερινή κατάσταση. Όχι με δική μας ευθύνη, όχι με δική μας πρωτοβουλία. Αντί να αντιμετωπισθεί η αλήθεια κατάματα από το οικονομικό επιτελείο της Ν.Δ., αφού ήδη είχε τα δεδομένα στη διάθεσή του, υιοθετούσαν εξωπραγματικές υποθέσεις και σενάρια για την εξέλιξη της οικονομίας, που είχαν ως αποτέλεσμα να οδηγούν σε διαδοχικές αναθεωρήσεις του ελλείμματος και την καταρράκωση της αξιοπιστίας της χώρας.

Απλά - και το έκανα ήδη μια φορά, αλλά θα το επαναλάβω, περισσότερο για τα πρακτικά, χωρίς να σχολιάσω - στον Προϋπολογισμό του 2008, για τον οποίο σήμερα συζητάμε η πρόβλεψη για το έλλειμμα ανερχόταν στο 1,6%. Περιέγραψα πώς από το 1,6% πήγαμε στο 2,5%, στο 3,7%, στο 5% το Μάρτιο του 2009 και τελικά, καταλήξαμε 2 μέρες πριν τις εκλογές στο 5,6%.

Και βέβαια, θα πρέπει να υπενθυμίσω στους συναδέλφους ότι ουσιαστικά έγινε και μια αλλαγή στο οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης της Ν.Δ. και ο νεότερος υπουργός οικονομικών, αναθεωρούσε τα στοιχεία που κατέθετε το προηγούμενο οικονομικό επιτελείο, παρά το γεγονός ότι ο ίδιος ήταν μέλος του ίδιου οικονομικού επιτελείου. Συνάδει αυτό με αξιόπιστα στοιχεία και διαφάνεια στην εκτέλεση του προϋπολογισμού; Προφανώς όχι.

Το τι πρέπει να γίνει είναι γνωστό και η κυβέρνηση του ΠΑ.ΣΟ.Κ., η κυβέρνηση των εκατό ημερών του ΠΑ.ΣΟ.Κ., έχει δεσμευτεί για αυτό. Λέμε, επαναλαμβάνουμε και θα επιμένουμε, στο ότι αυτή τη στιγμή η χώρα μας έχει ανάγκη από έγκαιρη, έγκυρη και διαφανή  παρακολούθηση εκτέλεσης του Προϋπολογισμού.

Εάν αυτό είχε γίνει πέρυσι -και ήταν εμφανές σε όλους το μέγεθος του προβλήματος- τότε ίσως να είχαμε προλάβει την περιπέτεια, στην οποία σήμερα βρίσκεται η χώρα μας. Αποτελεί δέσμευση για μας να αποκαλύψουμε την αλήθεια στον ελληνικό λαό για την κατάσταση της οικονομίας. Αποτελεί δέσμευση για μας να ανορθώσουμε την καταρρακωμένη αξιοπιστία της χώρας μας στις ευρωπαϊκές και διεθνείς αγορές.

Θέτουμε ως θεμελιακό σκοπό την ορθολογική διαχείριση των χρημάτων και της περιουσίας του ελληνικού λαού και τη διαφάνεια στα δημόσια οικονομικά. Δεν μεταθέτουμε ευθύνες που υπάρχουν, αλλά υλοποιούμε τις δεσμεύσεις εκείνες, για τις οποίες λάβαμε ισχυρή λαϊκή εντολή. Έχουμε ήδη εξαγγείλει συγκεκριμένες ενέργειες:

Αναβάθμιση και ενίσχυση της Επιτροπής Απολογισμού και Ισολογισμού. Έγκαιρη αποστολή των στοιχείων και τακτική ενημέρωση από τον Υπουργό, για την πορεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού. Συγκρότηση Ειδικής Επιστημονικής Γραμματείας στη Βουλή, για την παρακολούθηση των εσόδων και των δαπανών, αλλά και τη διευκόλυνση του έργου των βουλευτών, για να μπορεί η Βουλή να αξιολογεί ό,τι στοιχεία καταθέτει το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους και περιλαμβάνονται μέσα στον προϋπολογισμό, ως υπόθεση εργασίας για το τι θα γίνει την επόμενη χρονιά. Μιλήσαμε και θα καταθέσουμε σύντομα το νομοσχέδιο για την ανεξαρτητοποίηση της ΕΣΥΕ.

Σε αυτό το σημείο, να αναφέρω ότι την επόμενη βδομάδα περιμένουμε να κατατεθεί το πόρισμα της Ανεξάρτητης Επιτροπής, για το πώς φτάσαμε στο σημείο αυτό σχετικά με τα στοιχεία. Κύριε Πρόεδρε, σας ενημερώνω σ' αυτό το σημείο, ότι από τη στιγμή που θα λάβουμε το πόρισμα, θα κατατεθεί στην αρμόδια Επιτροπή Οικονομικών - όχι στη δική μας Επιτροπή - ώστε να γίνει μια συζήτηση πάνω στο περιεχόμενο του πορίσματος, που θα καταθέσει η Ανεξάρτητη Επιτροπή.

Αυτό το κάνουμε, επειδή είναι ο μόνος τρόπος να αποκτήσουν διαφάνεια και αξιοπιστία τα μεγέθη των δημόσιων οικονομικών. Το κυριότερο είναι να αξιολογήσουμε μια αποτύπωση των πεπραγμένων και μια αξιολόγηση για το τι αποτελέσματα παράγουν κυβερνητικές πολιτικές σε ποσοτικό και ποιοτικό επίπεδο.

Κύριε Λέγκα, σας ακούσαμε να επιμένετε σ' αυτό το σημείο. Δεν διαφωνώ μαζί σας, ίσα-ίσα συμφωνώ. Όμως, είχατε το περιθώριο ως Κυβέρνηση - πεντέμισι χρόνια - να αποτυπώσετε το μέγεθος της προσπάθειας για το αποτέλεσμα που παράγεται. Τι δαπανώ και τι πετυχαίνω; Δαπανώ για αύξηση θέσεων εργασίας, αυξάνονται τελικά οι θέσεις εργασίας; Υλοποιούνται οι απαραίτητες επενδύσεις στον τομέα της παιδείας και της έρευνας; Βελτιώνεται ο τομέας της υγείας και της πρόνοιας; Αναπτύσσεται η περιφέρεια;

Ο στόχος μας - στόχος όλων - πρέπει να είναι η σωστή αξιοποίηση των χρημάτων, που καταθέτει ο Έλληνας φορολογούμενος και ταυτόχρονα η ευημερία της κοινωνίας, μέσα από μια συγκεκριμένη απεικόνιση των πόρων που διατίθενται, των αποτελεσμάτων που παράγονται, επειδή εδώ πέρα υπάρχει ένας υπέρμετρος λαϊκισμός. Όλοι ενδιαφέρονται για το πώς θα αυξηθούν οι δαπάνες.

Όμως, κανένας δεν μας έχει διασφαλίσει, ότι η αύξηση των δαπανών θα οδηγήσει και στο αναμενόμενο αποτέλεσμα. Εάν καθίσει και κοιτάξει τα χρήματα, τα οποία δίνονται για κοινωνική πολιτική στην Ελλάδα, θα διαπιστώσει ότι - τουλάχιστον, σε ό,τι αφορά τον μέσο όρο - είμαστε πάρα πολύ κοντά στον μέσο όρο και των υπολοίπων χωρών. Εκείνο το οποίο προκύπτει, ως εκ των υστέρων αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των δαπανών και πολιτική, είναι ότι, παρά το γεγονός ότι δαπανούμε σημαντικά ποσά, δεν καταφέρνουμε να βγάλουμε τους συμπολίτες μας, που βρίσκονται κάτω από το όριο της φτώχειας, από αυτή τη θέση. Αυτό τι σημαίνει; Σημαίνει μεγάλη αναποτελεσματικότητα.

Επομένως, το ζητούμενο σήμερα  δεν είναι να συζητάμε, γενικά και αόριστα, πώς θα αυξήσουμε τις δαπάνες, αλλά τι επιτυγχάνει το κάθε ευρώ που διαθέτει ο Έλληνας πολίτης μόνος, σε σχέση με τους στόχους που έχουμε θέσει.

Ο στόχος «τα χρήματα μας να πετυχαίνουν αποτέλεσμα» και στην κοινωνική πολιτική, αλλά - το πιο βασικό - στην ισόρροπη ανάπτυξη της χώρας, η οποία μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσα από την αλλαγή του παραγωγικού προτύπου. Ενός νέου παραγωγικού προτύπου, που θα ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες των πολιτών.

Αυτή είναι η στόχευση αυτής της Κυβέρνησης. Να προχωρήσουμε σε ανασυγκρότηση της παραγωγικής βάσης της χώρας, για να έχουμε μια δίκαιη ανακατανομή του πλούτου. Επενδύουμε στους πολίτες, για να βγάλουμε τη χώρα από την οικονομική κρίση.,για να αξιοποιήσουμε τις αστείρευτες δημιουργικές δυνάμεις του τόπου μας, για να διασφαλίσουμε ότι η ψήφος ελπίδας και προοπτικής, που μας έδωσαν οι πολίτες στις εκλογές στις 4 Οκτώβρη, ήταν μια ψήφος, η οποία θα δώσει στους Έλληνες το δικαίωμα να συνεχίζουν να ελπίζουν.