O Δημοσθένης Αναγνωστόπουλος... Συνέντευξη στη Μαρία Βουργάνα

2009-07-20 12:52

Δ. Αναγνωστόπουλος: Γενικός Γραμματέας Πληροφορικών Συστημάτων

Νέα γενιά διασταυρώσεων οι οποίες στοχεύουν σε εισοδήματα, ΦΠΑ, αγορές και πωλήσεις περιουσιακών στοιχείων, ενδοκοινοτικές συναλλαγές και αμοιβές τίθεται σε εφαρμογή. Μέσω του TAXIS των ελέγχων και με 5.000 υπολογιστές και laptop, οι ελεγκτές έχουν για πρώτη φορά άμεση πρόσβαση στα φορολογικά δεδομένα των επιχειρήσεων κατά τη διενέργεια επιτόπιων ελέγχων υπογραμμίζει ο Δημοσθένης Αναγνωστόπουλος

Συνέντευξη στη Μαρία Βουργάνα

Οι τεχνικές αδυναμίες που προέκυψαν στην εφαρμογή του Ενιαίου Τέλους Ακινήτων είχαν ως αποτέλεσμα και οι φορολογούμενοι να ταλαιπωρούνται σήμερα και το Δημόσιο να μην έχει καταφέρει μέχρι σήμερα να βάλει στα ταμεία του, τα έσοδα που είχαν προβλεφθεί για το 2008. Γιατί υπήρξαν όλα αυτά τα προβλήματα και η μεγάλη καθυστέρηση;

Η υλοποίηση του νέου τέλους, που αφορά την ακίνητη περιουσία σχεδόν όλων των πολιτών αποτέλεσε ένα, εκ των προτέρων γνωστό, εξαιρετικά περίπλοκο εγχείρημα (που, ούτως ή άλλως, δεν θα μπορούσε να ολοκληρωθεί πριν από το τέλος του 2008, όπως ισχύει και για την εκκαθάριση των φορολογικών δηλώσεων).

Πρώτον, διότι προϋποθέτει την ύπαρξη αξιόπιστου ηλεκτρονικού αρχείου, στο οποίο καταγράφονται όλα τα ακίνητα. Το ηλεκτρονικό αυτό αρχείο, δηλαδή το Περιουσιολόγιο, δεν είχε ποτέ έως σήμερα δημιουργηθεί.

Τώρα υπάρχει το περιουσιολόγιο. Δεύτερον, διότι το ΕΤΑΚ υπολογίζεται βάσει της αντικειμενικής τιμής του ακινήτου, αυτοματοποιημένα, από το υπουργείο Οικονομικών. Ανήκει δηλαδή στην ομάδα φόρων - τελών (π.χ. τέλη κυκλοφορίας) που προσδιορίζονται αυτόματα και αποστέλλονται στον πολίτη μέσω εκκαθαριστικού σημειώματος προς είσπραξη.

Πού «κόλλησε» η διαδικασία υπολογισμού και εκκαθάρισης του ΕΤΑΚ των φορολογουμένων;

Για να υπολογιστεί ο φόρος, έπρεπε να εντοπιστεί η θέση των ακινήτων σε οικοδομικά τετράγωνα και να αναζητηθεί το σύνολο των φορολογικών και πολεοδομικών παραμέτρων (π.χ. τιμή ζώνης και συντελεστής δόμησης) που υπεισέρχονται στον προσδιορισμό της αξίας κάθε ακινήτου, και τούτο για κάθε περιοχή της χώρας. Δεν έχει κανείς παρά να προσπαθήσει ο ίδιος να υπολογίσει την αντικειμενική αξία του ακινήτου του, ώστε να αντιληφθεί τα βήματα που απαιτούνται.

Δεδομένων των ιδιαιτεροτήτων και εξαιρέσεων που ισχύουν ανά την επικράτεια, αυτό ήταν ιδιαίτερα δύσκολο να επιτευχθεί μέσω των στοιχείων του Ε9, το οποίο περιέχει σε περιορισμένο μόνο βαθμό την απαιτούμενη γεωγραφική πληροφορία για τον μονοσήμαντο εντοπισμό κάθε ακινήτου σε οικοδομικό τετράγωνο. Η προσπάθεια υπερκέρασης των ελλείψεων για τον εντοπισμό πολλών ακινήτων συνηγόρησε στην καθυστέρηση έκδοσης των εκκαθαριστικών ΕΤΑΚ.

Ειδάλλως, περισσότεροι πολίτες θα υποχρεώνονταν να μας υποδείξουν εκ νέου τη θέση των ακινήτων τους. Σε περισσότερες περιπτώσεις αυτό αποφεύχθηκε. Το υπουργείο Οικονομικών επεξεργάστηκε συνολικά περισσότερα από 23 εκατομμύρια εμπράγματα δικαιώματα ακινήτων και περίπου 7 εκατομμύρια δηλώσεις.

Τι συνέβη με τους χιλιάδες φορολογούμενους που ταλαιπωρούνται με τις διορθώσεις του Ε9;

Η χρονική επιβάρυνση στην ολοκλήρωση του ΕΤΑΚ προήλθε εξαιτίας των πολλαπλών ελλείψεων και λαθών που διαπιστώθηκαν στη συμπλήρωση των εντύπων Ε9. Προέκυψαν δεκάδες χιλιάδες περιπτώσεις όπου δεν ήταν συμπληρωμένη η έκταση των ακινήτων, το είδος του εμπράγματου δικαιώματος, ο κωδικός του ιδιοκτήτη.

Υπόχρεοι ανέγραψαν στα στοιχεία συζύγου και παιδιών το δικό τους ΑΦΜ ή ΑΦΜ άλλου προσώπου. Ανεγράφησαν ακραίες τιμές, όπως οικόπεδο 15 στρεμμάτων στην Κυψέλη, εμβαδό οικίας 70.000 τ.μ. ή 0,0001 τ.μ., έτος γέννησης επικαρπωτή 1800. Σε μία μόνο δήλωση με 6 ακίνητα διαπιστώθηκε η ύπαρξη 20 ελλείψεων/λαθών.

Οι πλέον διαδεδομένες περιπτώσεις λαθών προέκυψαν, όμως, κατά την υποβολή δηλώσεων Ε9 σε διαδοχικά έτη όπου, για να προσδιοριστεί η τελική περιουσιακή εικόνα του πολίτη, απαιτείται να είναι εξαιρετικά τυπικός ο τρόπος καταγραφής.

Διαπιστώθηκε ότι οι πολίτες συχνά τροποποιούσαν τα στοιχεία ακινήτου με αύξοντα αριθμό Χ, ενώ στην πραγματικότητα εννοούσαν εντελώς διαφορετικό ακίνητο ή είχαν δώσει περισσότερες από μία φορά τον ίδιο αριθμό σε διαφορετικά ακίνητα. Προφανώς υφίστατο αδυναμία προσδιορισμού της τελικής περιουσιακής τους εικόνας.

Τελικά πόσοι θα κληθούν να διορθώσουν ή να συμπληρώσουν το έντυπο Ε9 των ετών 2005 - 2008;

Για την αποκατάσταση των ελλείψεων, πρωταρχικός μας στόχος ήταν η ελάχιστη δυνατή όχληση του πολίτη. Σε όσους καλούνται με σχετικό ειδοποιητήριο, δώσαμε τη δυνατότητα καθοδήγησης και αυτόματης υπόδειξης των προβλημάτων που παρουσιάστηκαν, χωρίς να απαιτείται η εκ νέου έντυπη υποβολή του Ε9 στην εφορία.

Διότι, επιπροσθέτως, μόνο με την ηλεκτρονική υποβολή των διορθώσεων ήταν βέβαιο ότι δεν θα υπάρξουν πρόσθετες ελλείψεις που καθιστούν αδύνατη την έκδοση του εκκαθαριστικού. Η σχετική εφαρμογή  www.e-9.gr είναι ιδιαίτερα φιλική και εύχρηστη.

Περιέχει όλες τις δηλώσεις Ε9 που διαμορφώνουν την τελική εικόνα της περιουσιακής κατάστασης, ακόμα και για όσους καλούνται βάσει σχετικού ειδοποιητηρίου σε εξαρχής υποβολή. Ήδη περισσότεροι από 750.000 πολίτες έχουν αποκαταστήσει τα όποια προβλήματα, τα οποία εντοπίστηκαν έως σήμερα σε περίπου 1 εκατομμύριο δηλώσεις.

Πόσα εκκαθαριστικά του ΕΤΑΚ έχετε αποστείλει μέχρι σήμερα και πόσος φόρος έχει βεβαιωθεί;

Έχουν αποσταλεί περισσότερα από 2,5 εκατομμύρια εκκαθαριστικά σημειώματα για τις δηλώσεις όπου δεν εντοπίστηκαν ελλείψεις. Σύντομα αποστέλλονται και τα εκκαθαριστικά για τις περιπτώσεις που εντοπίστηκαν και έχουν αποκατασταθεί. Ως εκ τούτου, το ΕΤΑΚ του έτους 2008 έχει σχεδόν ολοκληρωθεί, με εκκρεμότητα την αποκατάσταση των υπόλοιπων ελλείψεων από τους πολίτες.

Εκτίμηση μας αποτελεί ότι εντός του καλοκαιριού θα έχει ολοκληρωθεί όλος σχεδόν ο όγκος της εκκαθάρισης για το 2008. Σαφώς τα έσοδα που βεβαιώνονται μέσω ΕΤΑΚ είναι υψηλότερα από αυτά του ΦΜΑΠ, αλλά τα οριστικά μεγέθη θα ανακοινωθούν σε μεταγενέστερο χρόνο.

Σχεδιάζετε νέου τύπου διασταυρώσεις στα εισοδήματα και τα περιουσιακά στοιχεία των φορολογουμένων; Σε ποια σημεία θα επικεντρωθείτε για να αντιμετωπίσετε τη φοροδιαφυγή;

Βασικό μας εργαλείο αποτελούν οι διασταυρώσεις φορολογικών στοιχείων, οι οποίες έχουν πλέον επεκταθεί σε όλο το εύρος της φορολογίας. Υλοποιήθηκαν νέες διασταυρώσεις, όπως για τα εισοδήματα από επιχειρηματική αμοιβή και τις συγκεντρωτικές καταστάσεις, ενώ έμφαση δόθηκε στον ΦΠΑ.

Τα αποτελέσματα υπήρξαν σημαντικά. Ήδη υλοποιούμε τη νέα γενιά διασταυρώσεων, που συνδυάζουν πληροφορίες από διαφορετικές πηγές προκειμένου να στοχεύσουν στις εστίες μείζονος φοροδιαφυγής. Αξιοποιούν στοιχεία εισοδήματος, ΦΠΑ, περιουσιακών δικαιωμάτων, αγορών, πωλήσεων, ενδοκοινοτικών συναλλαγών και αμοιβών ώστε οι φορολογικές αρχές να σχηματίζουν πλέον την ολοκληρωμένη εικόνα του φορολογούμενου και των ενδεχόμενων παραβάσεων του.

Καθοριστική αναμένεται να είναι και η συμβολή του ELENXIS, του νέου Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος των Ελεγκτικών Υπηρεσιών για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής. Μέσω του TAXIS των ελέγχων, οι ελεγκτές έχουν για πρώτη φορά τις αναγκαίες υποδομές και ήδη έχουν παραλάβει 5.000 laptop για άμεση πρόσβαση στα φορολογικά δεδομένα κατά τη διενέργεια επιτόπιων ελέγχων.

Για το ΕΤΑΚ: Μέχρι το τέλος του καλοκαιριού όλοι οι ιδιοκτήτες ακινήτων θα έχουν λάβει εκκαθαριστικό σημείωμα για την καταβολή του ΕΤΑΚ του 2008, ενώ από τον Σεπτέμβριο θα αποστέλλεται ο λογαριασμός του φόρου ακινήτων για το 2009

Η επεξεργασία των πρώτων στοιχείων του περιουσιολογίου δείχνει ότι κάθε οικογένεια κατέχει κατά μέσο όρο περίπου 6,6 εμπράγματα δικαιώματα (πλήρη και ψιλή κυριότητα και επικαρπία ακινήτων και αγροτεμαχίων) σε ακίνητα

Από τον Σεπτέμβριο τα εκκαθαριστικά για το ΕΤΑΚ του 2009

Οι φορολογούμενοι πότε θα πληρώσουν το ΕΤΑΚ για το 2009;

Η διαδικασία εκκαθάρισης του ΕΤΑΚ για το 2009 θα ξεκινήσει τον προσεχή Σεπτέμβριο.

Οι Έλληνες έχουν πολύ καλή σχέση με την ακίνητη περιουσία. Τι έχει δείξει η επεξεργασία των εντύπων Ε9; Πόσα ακίνητα κατέχουν κατά μέσο όρο οι Έλληνες φορολογούμενοι;

Με τη δημιουργία του Περιουσιολογίου υφίσταται σαφώς πληρέστερη και πιο αξιόπιστη εικόνα της περιουσιακής κατάστασης των πολιτών. Από την επεξεργασία των πρώτων στοιχείων προκύπτει ότι κάθε ελληνική οικογένεια κατέχει κατά μέσο όρο περίπου 6,6 εμπράγματα δικαιώματα (πλήρη και ψιλή κυριότητα και επικαρπία ακινήτων και αγροτεμαχίων) εν των οποίων 3,4 δικαιώματα σε κτίσματα και οικόπεδα εντός σχεδίου.

Βέβαια, το γεγονός αυτό δεν σημαίνει πως κάθε ελληνική οικογένεια κατέχει 6,6 διακριτά ακίνητα, αφού πολλές είναι οι περιπτώσεις όπου το ίδιο ακίνητο επιμερίζεται σε πολλαπλά εμπράγματα δικαιώματα, συνήθως μεταξύ των μελών μιας οικογένειας.

ΠΗΓΗ ΗΜΕΡΗΣΙΑ